“Als je geen water in je gebied hebt, dan kun je eigenlijk niks”
Klimaat, biodiversiteit, regelgeving: waterschappen staan voor grote opgaven. Maarten Tuijl buigt zich er dagelijks over als beleidsmedewerker waterbeheer bij Waterschap Zuiderzeeland. Zijn doel staat hem glashelder voor de ogen: beleid laten landen in de praktijk én de praktijk terug laten stromen naar het beleid. In dit artikel vertelt hij hoe hij dat aanpakt en hoe de opleiding Adviseur Biodiversiteit & Klimaat hem daarbij helpt.
“Binnen de organisatie zijn er verschillende opgaven die buiten goed moeten landen, zodat mensen er echt mee aan de slag kunnen”, vertelt Maarten. Binnen het waterschap werkt hij met zogeheten ‘agenda’s’ voor opgaven als het versterken van de biodiversiteit.
Maar het blijft niet bij papieren plannen. Uiteindelijk moet het beleid terechtkomen in de bestekken, en daarmee in het werk van de opzichters en uitvoerende teams. Maarten ziet het als zijn taak om dat proces te begeleiden. “Je moet echt in gesprek met de mensen buiten, of met degenen die vanuit hun rol buiten werken”, vertelt hij. “Zij zijn cruciaal om beleid werkbaar te maken in de praktijk.”
De rol van Maarten is breed. Hij begeleidt pilots, vertaalt regelgeving naar uitvoering en ontwikkelt strategieën. “Zodat we daadwerkelijk gaan experimenteren met bijvoorbeeld ecologisch maaien, en onderzoeken hoe we traditioneel klepelen kunnen vervangen door een diervriendelijker alternatief.”
Ook bij de actualisatie van de gedragscode Soortenbescherming voor de Unie van Waterschappen speelde hij een actieve rol: “Ik heb meegedacht in de landelijke begeleidingsgroep en geholpen om een vertaalslag te maken naar onze uitvoering. Zo kunnen we de nieuwe gedragscode goed toepassen in het reguliere beheer en onderhoud, én kunnen ook derden er effectief mee werken.”
Monitoren is daarbij een belangrijk onderdeel geworden. “Ik vind het belangrijk dat je inzichtelijk maakt wat het beheer betekent voor de natuur, en dat je deskundig en onderbouwd handelt.”
Hoewel Maarten een achtergrond heeft in toegepaste biologie en al een hele tijd bij het waterschap werkt, besloot hij de opleiding Adviseur Biodiversiteit & Klimaat te volgen. “Ik zocht verdieping en toepassing in de praktijk”, besluit hij. “Vooral om mijn kennis op te frissen en om zekerder te zijn van mijn zaak.”
De praktijkgerichte insteek was voor hem doorslaggevend. “De theorie is wel te vinden, maar juist dat praktijkaspect is heel waardevol om te ervaren. Dat geeft juist de extra waarde. Ik voel me gesterkt door dit traject en heb ook bevestiging in mijn rol gekregen en dat is fijn. De combinatie van theorie in de ochtend en praktijk in de middag zorgt dat de kennis echt blijft hangen. Je gaat meteen aan de slag met wat je net geleerd hebt. Je ziet het daadwerkelijk in het werkveld en dat helpt enorm om het te laten landen.”
Ook de casusaanpak binnen de opleiding sprak hem aan. “Dat is wel een hele leuke aanpak waar ik voor een praktijkcasus dankbaar gebruik van heb gemaakt. Het is me goed gelukt om dit met behulp van de opleiding en de docenten goed te kunnen doorspreken en uitwerken.”
Wat hem bijblijft, is niet alleen de inhoud, maar vooral ook de mensen. “Je zit samen met opdrachtgevers en opdrachtnemers in de lessen, waardoor je vanuit gemeenschappelijkheid naar de aspecten kijkt. En ziet waar de andere partij tegenaan loopt.” Die interactie werkte door buiten de lesuren: “Na de les bleven we vaak nog even zitten om dingen met elkaar te bespreken. Met sommige mensen heb ik nog steeds contact.”
Inhoudelijk sprong voor hem met name één specifiek thema eruit. “Vooral de les over klimaat vond ik heel waardevol, omdat er veel inhoudelijke kennis werd gedeeld op een manier die je aan anderen kunt uitdragen. Bijvoorbeeld hoe je dit complexe thema begrijpelijk maakt voor verschillende doelgroepen, zodat je anderen beter kunt meenemen in het verhaal.”
Hoewel zijn werk zich grotendeels in de agrarisch ingerichte polder afspeelt, ziet Maarten ook de kansen en uitdagingen in de stad. “Groen in de stad krijgt steeds meer waarde, en dat is ook waar Lelystad en Almere met pilots op inzetten: om de basiskwaliteit natuur in de stad te verankeren.” Vanuit zijn rol kijkt hij mee met dit soort initiatieven, onder meer op het gebied van ecologisch slootbeheer.
Zijn blik is breed, maar met oog voor uitvoerbaarheid. Daarom start hij ook pilots rond reststromen van maaisel. “Om te kijken of we dat lokaal kunnen benutten als bodemverbeteraar, bijvoorbeeld door het direct op het land te gebruiken of om te laten zetten in compost. Omdat veranderingen in een systeem vaak spannend zijn, starten we samen met de betrokkenen pilots om eerst ervaring op te doen en te ontdekken wat in de praktijk werkt.”
De opleiding heeft hem inhoudelijk sterker verbonden met de praktijk, maar op het vlak van communicatie ziet hij nog ruimte voor ontwikkeling. “Het is soms best lastig om deze opgaven bij andere partijen én intern goed te laten landen”, zegt hij. “Zeker omdat je de grote opgaven in het beheergebied alleen samen kunt aanpakken.” Hij benadrukt hoe belangrijk het is om effectief samen te werken en de opgaven goed te laten landen in de praktijk. “Dat is een ontwikkelpunt waar ik in wil groeien.”
Maarten kijkt met voldoening terug, maar ook met ambitie vooruit. “Meer op omgevingsmanagement richten,” noemt hij als volgende ontwikkelstap. En hij hoopt dat anderen de bredere context ook gaan zien: “Het zou goed zijn als ook andere terreinbeheerders meer kennis van waterbeheer meekrijgen. Want als je geen water in je gebied hebt, dan kun je eigenlijk niks.”
De opleiding Adviseur Biodiversiteit & Klimaat schoolt je in 16 lesdagen tot professionial die strategisch beleid effectief vertaalt naar tactische plannen en concrete maatregelen voor biodiversiteitsherstel en klimaatadaptatie. Na de opleiding ben je in staat om natuurlijke processen en Omgevingswetprincipes toe te passen, doelen meetbaar te maken en je eigen casus praktisch te vertalen naar advies en uitvoering. Meer weten?
