Nationale Biodiversiteitsdag

6 november 2026 | IPC Groene Ruimte, Koningsweg 35 Arnhem

Van meten naar maken: biodiversiteit doen

Koninklijke Vereniging Stadswerk Nederland | IPC Groene Ruimte

Schrijf je direct in

Van meten naar doen

Biodiversiteit staat inmiddels gelukkig bij steeds meer organisaties op de agenda. We meten meer, weten meer en krijgen een steeds beter beeld in hoe het ervoor staat met de leefomgeving.

Maar dan begint het complexe deel.

Want biodiversiteit vraagt uiteindelijk om meer dan goede intenties en ambities. Het vraagt om keuzes in beleid, ontwerp en beheer. En om samenwerking tussen alle partijen die dagelijks voor de leefomgeving werken. Zodat biodiversiteit prominent plek krijgt in omgevingsplannen, onderhoudsprogramma's en projecten.

Daar duiken we in met de Nationale Biodiversiteitsdag 2026.

Voor wie?

Tijdens deze dag brengen Koninklijke Vereniging Stadswerk Nederland en IPC Groene Ruimte professionals bijeen die dagelijks werken aan die vertaalslag naar de praktijk. Het event is bedoeld voor onder andere beleidsmakers, beheerders, ontwerpers, aannemers, adviseurs en andere koplopers die bezig zijn met biodiversiteitsherstel. Biodiversiteit wordt beïnvloed door keuzes op verschillende ruimtelijke schaalniveaus. Het programma brengt deze schaalniveaus bij elkaar en verbindt beleid, beheer en uitvoering.

Je gaat naar huis met antwoord op vragen als

  • Hoe gebruik ik de meetlat biodiversiteit niet alleen om te monitoren, maar ook om daadwerkelijk te sturen?
  • Hoe verbind ik biodiversiteit aan beleid, omgevingsplannen en beheer?
  • Hoe maak ik de stap van 'kennis hebben van zaken' naar handelen?
  • Wat vraagt natuurvolgend beheer, Basiskwaliteit Natuur en integraal werken?
Dit doen we aan de hand van bezielde praktijkvoorbeelden en verdiepende sessies.

Plenaire aftrap: Alles begint met verwondering

Spreker: Luc Hoogenstein – bioloog, presentator, prijswinnend natuurfotograaf en schrijver van verschillende boeken.

Beschrijving: Wat als biodiversiteit niet iets is van verre natuurgebieden, maar gewoon begint… voor je eigen voordeur? 

Luc Hoogenstein neemt je mee naar een ogenschijnlijk gewone straat in Utrecht, waar een verrassend rijke wereld schuilgaat. Hij laat zien hoe kleine verschillen in inrichting en beheer grote gevolgen hebben voor het aantal soorten en de verbinding in de buurt. Een verhaal dat begint met kijken en verwonderen, en eindigt met doen.

Inclusief een teaser van zijn theatershow Stadssafari.

Luc Hoogenstein tuinfoto

Workshopprogramma

Bij je inschrijving stel je jouw persoonlijke dagprogramma samen. Je kiest dus vooraf welke workshop je bijwoont.

Basiskwaliteit Natuur: van beleid naar natuurherstel | Ministerie van LVVN

Basiskwaliteit Natuur (BKN) biedt een praktisch kader om biodiversiteit niet alleen te beschermen in natuurgebieden, maar juist ook te versterken in het agrarisch gebied, de stad, bedrijventerreinen en andere plekken waar we wonen, werken en recreëren. Vanuit de vraag hoe we de stap maken van beleid naar uitvoering laat een vertegenwoordiger van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur hoe Basiskwaliteit Natuur kan helpen om natuurherstel een vanzelfsprekend onderdeel te maken van ruimtelijke ontwikkeling, beheer en inrichting van de leefomgeving.


Van kostenpost naar meerwaarde: waarom ecologisch groenbeheer loont | Joop Spijker, Wageningen University & Research

Ecologisch groenbeheer: prachtig voor de biodiversiteit, maar wat kost dat wel niet? Minder dan vaak wordt gedacht. Joop Spijker laat met praktijkvoorbeelden en de Benchmark Gemeentelijk Groen zien dat ecologisch beheer niet duurder hoeft te zijn dan traditioneel beheer. Ondertussen helpt het groen bij hitte, droogte, piekbuien, plaagbestrijding en mentale gezondheid. Zelfs maaisel krijgt een tweede leven als bodemverbeteraar. De crux? Slim inrichten, duidelijke keuzes maken en het beheer goed organiseren. Dan wordt groen geen kostenpost, maar een investering die rendeert.


De beklimming van Mount Sustainability | Ferdy Thoonen, Interface

Er was eens een klant. Die vroeg Interface: “Wat doen jullie eigenlijk voor het milieu?” Au. De vraag zette een beursgenoteerde tapijtfabrikant op een radicaal ander spoor. In 2019 bereikte Interface Mission Zero. Intussen werkt het bedrijf verder aan een positieve impact en CO₂-negatieve tapijttegels. In deze lezing vertelt Ferdy Thoonen wat daarvoor nodig was: intrinsieke motivatie, een scherpe visie, weerstand, missers, natuur als leermeester en vooral een bak uitdagingen. Want één vraag kan een leverancier veranderen, een keten opschudden en uiteindelijk een hele sector meekrijgen. Ook die van jou.


eDNA: de verborgen biodiversiteit in beeld | Drs. Hans de Jong, SGS Search Ingenieursbureau

Terwijl pootafdrukken vervagen, blijven DNA-sporen bewaard. In water, bodem, lucht en vegetatie liggen genetische aanwijzingen verscholen van de soorten die er leven. Hans de Jong laat aan de hand van praktijkvoorbeelden zien hoe environmental DNA (eDNA) honderden soorten zichtbaar maakt, ook als ze zichzelf niet laten zien. Zo brengt deze innovatieve techniek niet alleen biodiversiteit in beeld, maar ook het effect van maatregelen. Biodiversiteit meten is één ding: weten wat er daadwerkelijk leeft, vertelt een veel interessanter verhaal.


Het stadsbos begint onder de grond | Jan Winter, IPC Groene Ruimte

We investeren volop in stedelijk groen, maar vergeten vaak het fundament: de bodem. Stadsbomen groeien veelal op geïsoleerde groeiplaatsen, terwijl stedelijke bodemprofielen steeds eenvormiger raken en het bodemleven verarmt. Jan Winter laat zien waarom stadsrevitalisering onder het maaiveld begint. Met historische kaarten uit Topotijdreis brengt hij de oorspronkelijke groeiplaats in beeld en zoekt hij naar kansen voor herstel. Hoe kunnen we groeiplaatsen verbinden, bodems enten met gezond bodemleven en bodemcorridors creëren? Want een straat vol bomen maakt nog geen stadsbos.


Landgoed Velhorst: boeren mét bodemleven, insecten en vogels | Winny en Arjen van Buuren

Op landgoed De Velhorst in Lochem groeit meer dan voedsel. Met strokenteelt, kruidenrijke akkerranden, een gesloten kringloop en veel aandacht voor de bodem werken Winny en Arjen van Buuren aan landbouw die biodiversiteit versterkt en economisch rendabel blijft. De aanpak werpt haar vruchten af: het bodemleven herstelt, de variatie aan insecten en vogels neemt toe en akkervogels die uit het gebied waren verdwenen, keren terug. Winny en Arjen delen hun ervaringen uit de praktijk: welke keuzes maken zij op het land, wat leveren die op en waar wringt het nog?

Van biodiversiteitsdoelen naar uitvoerbaar biodiversiteitsbeleid | Susanne Driessen, IPC Groene Ruimte

Europese en nationale biodiversiteitsdoelen genoeg. Maar hoe voorkom je dat ze lokaal eindigen als mooie woorden in een dik beleidsstuk? Susanne Driessen laat zien hoe je ambities vertaalt naar helder beleid, concrete regels en realistische maatregelen. Ook monitoring komt aan bod: hoe weet je of je aanpak daadwerkelijk werkt? Een praktische lezing voor iedereen die biodiversiteit wil vastleggen zonder erin verstrikt te raken. Want beleid hoeft niet vaag of ingewikkeld te zijn. Als je maar weet aan welke knoppen je kunt draaien.


Maaien, snoeien en beheren: niet tegen de natuur in, maar ermee vooruit | Bert Jan Godeke, IPC Groene Ruimte

Maaien, snoeien, onkruid beheren. Het zijn dagelijkse werkzaamheden, maar niet altijd met het gewenste resultaat voor de biodiversiteit. Bert Jan laat zien wat er verandert wanneer je groenonderhoud afstemt op natuurlijke processen. Hoe gebruik je kennis over successie, bodem en concurrentie? Welke rol spelen de 6 V’s? En hoe zorgen andere maai- en snoeikeuzes voor meer variatie, structuur en veerkracht? Geen losse ingrepen voor één soort, maar onderhoud waarmee je stap voor stap bouwt aan de Basiskwaliteit Natuur (BKN).


Basiskwaliteit Natuur: van ambitie naar praktijk | Ariana Marchena, Deltaplan Biodiversiteitsherstel en Eddy Schabbink, gemeente Leeuwarden

Basiskwaliteit Natuur (BKN) biedt een praktisch kader om biodiversiteit een vanzelfsprekend onderdeel te maken van onze leefomgeving. Maar hoe vertaal je dit naar beleid, beheer en inrichting? In deze interactieve sessie nemen Ariana Marchena en Eddy Schabbink je mee in de wereld van BKN. Aan de hand van praktijkervaringen, successen en uitdagingen ontdek je hoe BKN in de praktijk werkt. Vervolgens ga je zelf aan de slag met concrete voorbeelden en de vraag: wanneer is iets eigenlijk Basiskwaliteit Natuur?


Bosherstel op droge zandgronden: van beleid naar praktijk | Ronny Sprong, IPC Groene Ruimte

Bos en natuur herstellen? Stikstof remmen. In het debat over natuurherstel gaat het al snel over de aanpak van stikstof. Terecht, maar met alleen stikstofreductie zijn we er nog niet. Ook in het bos zelf is er werk aan de winkel. Op veel droge zandgronden zijn de bodem, vegetatie en boomsoortensamenstelling onvoldoende opgewassen tegen verdroging, klimaatverandering en natuurbrand. Ronny Sprong brengt tijdens deze workshop de belangrijkste problemen en herstelmaatregelen in kaart. Daarna trekken we het bos in om de praktijk te bekijken. Wat werkt wel, wat werkt niet en welke keuzes dragen bij aan een veerkrachtiger en soortenrijker bos?


Monumentale bomen als vluchtheuvel voor biodiversiteit | Jaco Houweling, IPC Groene Ruimte

Een oude boom staat zelden alleen, het is een complete biotoop. In de groeven van de bast, achter loszittend schors of in oude snoeiwonden vinden talloze organismen hun thuis. Van voedsel en beschutting tot plekken om voort te planten. Zeker in de stedelijke omgeving kunnen oude of veterane bomen zo fungeren als ‘groene vluchtheuvels’: plaatsen waar bijzondere soorten zich in de stad kunnen handhaven. Aan de hand van voorbeelden uit de stad laat Jaco Houweling zien waarom juist de oude en veterane bomen zo ongelofelijk waardevol zijn voor de biodiversiteit. Misschien zijn de bomen die we vanuit de veiligheidscontrole met argwaan bekijken wel de meest waardevolle elementen in ons bomenbestand.


Kleinschalig gefaseerd maaien: een alternatief voor begrazing | Jaap Mekel

Kan je de werking van begrazing nabootsen met een maaimachine? Ja, stelt Jaap Mekel. Mits je kleinschalig, gefaseerd en met aandacht voor het gebied te werk gaat. Jaap put uit 45 jaar praktijkervaring en beheerde in die jaren zo’n 40 hectare natuur op deze manier. Hij vertelt hoe je door niet alles tegelijk te maaien verschillen in begroeiing en ontwikkeling laat ontstaan. Dat levert een gevarieerd landschap op waarin planten, insecten, vogels en andere soorten hun plek kunnen vinden. Met daarbij niet de focus op een enkele plant- of diersoort, maar als alternatief voor begrazing met biodiversiteit als winnaar.

Schrijf je in

Plenaire afsluiting: De groene opgave is geen groenvraagstuk 

Spreker: Lieke Willems – Business developer biodiversiteit bij IPC Groene Ruimte

Beschrijving: Laat biodiversiteit alleen aan ecologen over en je mist de helft van het verhaal. 

Groen helpt namelijk ook bij hitte, wateroverlast, gezondheid, infrastructuur, vastgoed en de energietransitie. Lieke Willems laat met voorbeelden uit de openbare ruimte zien hoe biodiversiteit andere opgaven vooruithelpt. En vooral: hoe je collega’s buiten het groene domein daarin meekrijgt. Geen pleidooi voor ‘nog wat extra groen’, maar een andere manier van kijken. Want biodiversiteit is niet de kers op de taart. Het zit in het beslag.

MR DSC4379

Praktische informatie

Datum: Vrijdag 6 november 2026
Locatie: IPC Groene Ruimte, Koningsweg 35 6816 TG Arnhem
Tijd: 09:00 – 17:30 uur
Regulier ticket: €199 exclusief btw
Ticket voor leden van Koninklijke Vereniging Stadswerk Nederland
: €179 exclusief btw

Veelgestelde vragen (FAQ)

Voor wie is deze dag bedoeld? Voor iedereen die werkt aan de inrichting, het beheer of beleid van de fysieke leefomgeving. Denk aan ecologen, stedenbouwkundigen, beleidsmakers en aannemers. Maar ook als je werkzaam bent bij een gemeente, waterschap, provincie of in de bouw, is deze dag voor jou.

Kan ik ETW/ETT kennisuren behalen met dit event? Ja, bijwonen van de Nationale Biodiversiteitsdag levert je 8 kennisuren op.

Wat als ik nog weinig van biodiversiteit weet? Juist dan ben je welkom. Of je nu starter bent of al jaren met biodiversiteit werkt: het programma biedt verdieping én een brede kennismaking met actuele vraagstukken en praktische toepassingen.

Hoe zit het met de workshops? Moet ik vooraf kiezen? Nee, nog niet. Na je aanmelding krijg je op een later moment een mail waarmee je jouw voorkeuren kunt doorgeven voor de workshops.

Is er korting voor Stadswerk-leden? Zeker! Als lid van Stadswerk profiteer je van een speciaal ledentarief. Je vindt alle ticketopties in het aanmeldformulier.

Schrijf je in
Nationale Biodiversiteitsdag 2